Beide routes zijn bedoeld voor mensen die al vakkennis hebben opgebouwd buiten het onderwijs en die kennis willen overdragen — maar ze zijn gebouwd voor verschillende situaties, met een ander diploma-uitgangspunt en een ander eindresultaat. Verwar je de twee, dan loop je het risico aan een traject te beginnen dat niet bij je schooltype of diploma past.
Zij-instroom: voor po en vo, met hbo/wo-diploma
Zij-instroom vraagt een afgeronde hbo- of wo-opleiding (niet noodzakelijk onderwijsgerelateerd) plus relevante werkervaring. Je doorloopt een geschiktheidsonderzoek, wordt daarna benoemd als leraar voor maximaal twee jaar, en haalt binnen die periode — via scholing en begeleiding naast het lesgeven — een volledige eerste- of tweedegraads bevoegdheid. Deze route is primair gericht op het primair en voortgezet onderwijs.
PDG: specifiek voor het mbo, zonder hbo/wo-eis
Het Pedagogisch Didactisch Getuigschrift is gebouwd voor ervaren vakprofessionals — denk aan een installateur, kok, verpleegkundige of IT'er — die hun vakkennis willen overbrengen aan mbo-studenten, zonder dat daarvoor een hbo- of wo-diploma vereist is. De opleiding zelf bestaat doorgaans uit 14 tot 16 bijeenkomsten waarin theorie wordt vertaald naar de praktijk van je eigen lessen, gecombineerd met werkplekleren: je oefent nieuwe vaardigheden in echte lessituaties en krijgt daar feedback op. Het getuigschrift kwalificeert je specifiek als docent in het mbo (en in beroepsgerichte, praktijkvakken) — niet als algemeen bevoegd leraar in po of vo.
De drie belangrijkste verschillen op een rij
- Diploma-eis: zij-instroom vraagt hbo/wo; het PDG-traject vraagt vakbekwaamheid in je beroep, geen hbo/wo-diploma.
- Schooltype: zij-instroom richt zich op po en vo; het PDG-traject is specifiek voor het mbo.
- Eindresultaat: zij-instroom geeft een volledige eerste- of tweedegraads bevoegdheid; het PDG geeft een erkend getuigschrift gericht op het mbo, geen eerste- of tweedegraads bevoegdheid.
Financiering: niet identiek, maar beide mogelijk ondersteund
Voor zij-instroom kan de school de subsidieregeling zij-instroom bij DUO aanvragen voor scholing en begeleiding. Voor een PDG-traject geldt dat niet automatisch dezelfde regeling, maar DUO's Tegemoetkoming Leraren (een persoonlijke, geen werkgeversregeling) staat expliciet ook open voor "volgers van PDG-traject" — net als voor zij-instromers. De twee routes verschillen dus in de details van hun financiering, maar geen van beide laat je volledig op eigen kosten een traject beginnen.
Welke route past bij jou
De praktische vraag is dus niet "welke route is beter", maar: heb je een hbo- of wo-diploma en wil je naar het basis- of voortgezet onderwijs? Dan is zij-instroom in het beroep het pad. Wil je je vakkennis uit een beroep overbrengen op mbo-studenten, met of zonder hbo/wo-diploma? Dan is het PDG-traject voor het mbo de route om te bekijken. Beide routes zijn terug te vinden met hun eigen stappen op Routes naar het onderwijs.